Czerwone oczy po marihuanie — skąd się biorą i co z historią o jaskrze

Zaczerwienienie oczu to jeden z najbardziej rozpoznawalnych efektów działania konopi. Wbrew potocznemu przekonaniu nie ma nic wspólnego z podrażnieniem dymem — najlepszym dowodem jest to, że występuje również po produktach spożywczych, gdzie żadnego dymu nie ma. Mechanizm jest naczyniowy i prowadzi wprost do najsłynniejszego twierdzenia medycznego o tej roślinie.

Mechanizm: rozszerzenie naczyń

THC powoduje przejściowe obniżenie ciśnienia tętniczego i rozszerzenie naczyń krwionośnych w całym organizmie. W większości miejsc jest to niewidoczne — ale spojówka jest błoną przezroczystą, przez którą naczynia widać bezpośrednio. Kiedy się rozszerzają, przepływa przez nie więcej krwi i stają się wyraźnie widoczne.

To ta sama zmiana, która zachodzi w naczyniach oka, odpowiada za obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego — i właśnie stąd bierze się cała historia opisana niżej.

Nasilenie zależy od dawki, nie od drogi podania, i jest bardzo zmienne osobniczo. Część osób reaguje wyraźnie, część prawie wcale.

Jak długo się utrzymuje

Efekt naczyniowy podąża za stężeniem substancji we krwi, więc zwykle ustępuje razem z resztą działania — po drodze wziewnej szybciej, po doustnej wolniej i z opóźnionym początkiem. To zjawisko przejściowe i samo w sobie nieszkodliwe.

Historia o jaskrze — najsłynniejsze twierdzenie i jego los

To wątek, który warto znać w całości, bo w obiegu funkcjonuje wyłącznie jego pierwsza połowa.

Część prawdziwa. W latach siedemdziesiątych wykazano, że THC obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe. Ponieważ podwyższone ciśnienie w oku jest głównym poddającym się leczeniu czynnikiem ryzyka jaskry, wniosek nasuwał się sam. Odkrycie było prawdziwe i przez dekady stanowiło jeden z najczęściej przytaczanych argumentów medycznych w dyskusji o konopiach.

Część, która ginie w streszczeniach. Kiedy przyjrzano się szczegółom, pojawiły się trzy problemy:

• Efekt trwa krótko — rzędu trzech do czterech godzin. Jaskra wymaga natomiast utrzymywania obniżonego ciśnienia przez całą dobę, bez przerw. Oznaczałoby to przyjmowanie substancji sześć do ośmiu razy dziennie, bez końca.
• Obniżenie ciśnienia tętniczego działa przeciwnie do celu. Nerw wzrokowy potrzebuje odpowiedniego przepływu krwi, a jego niedokrwienie jest jednym z mechanizmów uszkodzenia w jaskrze. Substancja obniżająca ciśnienie ogólnoustrojowe może więc równocześnie pogarszać sytuację.
• Istnieją leki, które robią to lepiej — miejscowo, przez całą dobę, bez działania ogólnoustrojowego i bez działania psychoaktywnego.

Stanowisko środowiska okulistycznego jest w tej sprawie jednoznaczne. Amerykańska Akademia Okulistyki wprost nie zaleca stosowania konopi w jaskrze, wskazując właśnie te powody. To rzadki przypadek, w którym twierdzenie o konopiach zostało zbadane dogłębnie — i zostało odrzucone przez specjalistów w dziedzinie, której dotyczyło.

Zaczerwienienie oczu jest więc widocznym objawem realnego zjawiska fizjologicznego, które okazało się terapeutycznie nieprzydatne.

O kroplach „wybielających” — rzecz, którą warto wiedzieć

Dostępne bez recepty krople usuwające zaczerwienienie działają przez obkurczenie naczyń — czyli odwracają dokładnie to, co je rozszerzyło. Skuteczność jest doraźna i realna.

Warto natomiast znać ich znany problem: przy częstym stosowaniu pojawia się zaczerwienienie z odbicia. Naczynia po ustąpieniu działania kropli rozszerzają się silniej niż przed nimi, co skłania do sięgnięcia po kolejną dawkę i zamyka błędne koło. To udokumentowane zjawisko, opisywane przy preparatach obkurczających naczynia — także tych donosowych, gdzie mechanizm jest identyczny. Ulotka każdego takiego produktu określa maksymalny czas stosowania i warto go przestrzegać.

Wybór konkretnego preparatu to pytanie do farmaceuty, nie do sklepu z akcesoriami. Odrębną sprawą jest uczucie suchości oczu, które bywa opisywane niezależnie od zaczerwienienia — to inny mechanizm i inne postępowanie.

Najczęstsze pytania

Czy CBD powoduje czerwone oczy?

Nie w tym mechanizmie — opisany efekt naczyniowy wiąże się z pobudzeniem receptora CB1, czego CBD nie robi. Co ciekawe, badania nad wpływem CBD na ciśnienie wewnątrzgałkowe dały wynik przeciwny do oczekiwanego, co dodatkowo osłabia wątek jaskrowy.

Czy waporyzacja zmniejsza zaczerwienienie?

Sam efekt naczyniowy — nie, bo zależy od substancji we krwi, a nie od drogi podania. Może natomiast ustąpić dodatkowe podrażnienie dymem, jeśli takie występowało. To dwie różne rzeczy nakładające się na siebie.

Czy zaczerwienienie jest groźne?

Samo w sobie jest przejściową zmianą naczyniową i ustępuje bez śladu. Zaczerwienienie oka utrzymujące się długo, bolesne albo połączone z pogorszeniem widzenia to jednak zupełnie inna sytuacja i powód do kontaktu z lekarzem — niezależnie od przyczyny.

Źródła

• Hepler RS, Frank IR. Marihuana smoking and intraocular pressure. JAMA, 1971 — pierwsza publikacja opisująca obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego.
• American Academy of Ophthalmology. Complementary Therapy Assessment: Marijuana in the Treatment of Glaucoma — stanowisko odradzające stosowanie.
• Tomida I, Azuara-Blanco A, House H i wsp. Effect of sublingual application of cannabinoids on intraocular pressure: a pilot study. J Glaucoma, 2006.
• Miller S, Daily L, Leishman E i wsp. Δ9-Tetrahydrocannabinol and Cannabidiol Differentially Regulate Intraocular Pressure. Invest Ophthalmol Vis Sci, 2018.

Tekst ma charakter informacyjny i dotyczy fizjologii. Nie stanowi porady medycznej ani zalecenia stosowania jakiegokolwiek produktu — w sprawach dotyczących oczu i leków bez recepty właściwym adresatem pytań jest lekarz lub farmaceuta. 420Market nie prowadzi sprzedaży produktów leczniczych ani konopi.