Co znaczą parametry w opisie nasion – THC, czas kwitnienia, plon
Karta produktu nasion konopi w banku genów czy sklepie zwykle wygląda podobnie: procent THC i CBD, typ nasion, czas kwitnienia, plon, wysokość rośliny i udział indica/sativa. Dla kogoś, kto kolekcjonuje nasiona po raz pierwszy, to ściana liczb bez kontekstu. Wyjaśniamy, co każdy z tych parametrów właściwie opisuje i czego nie gwarantuje – to przewodnik po czytaniu karty produktu, nie po samej uprawie.
Zawartość THC i CBD – liczba orientacyjna, nie gwarancja
Rzetelne karty produktu podają zawartość THC i CBD jako pasmo, na przykład „18-25%”, nie jedną sztywną liczbę. To nie przypadek – wynik zależy od konkretnego fenotypu, warunków, w jakich wyrosła roślina źródłowa, i laboratorium, które robiło pomiar. Analiza ponad 170 tysięcy wyników testów z Washington State (Jikomes i Zoorob, Scientific Reports, 2018) pokazała, że zawartość kannabinoidów w tej samej klasie produktu różni się systematycznie zależnie od laboratorium wykonującego test.
Jeszcze dalej idzie badanie opublikowane w PLOS ONE (Schwabe i wsp., 2023): w 23 próbkach z 12 odmian z dziesięciu dyspensariów w Colorado zmierzone THC było niższe od deklarowanego na etykiecie o 23-36%, a w około 70% próbek różnica przekraczała 15%. Wniosek praktyczny: procent na karcie nasion warto czytać jako punkt odniesienia do porównania odmian między sobą, nie jako obietnicę konkretnego wyniku.
Typ nasion: feminizowane, automaty, regularne
Typ nasion to osobna kategoria na karcie produktu, nie szczegół techniczny – mówi, jaki rodzaj materiału kolekcjonerskiego kupujesz:
- Regularne – naturalna krzyżówka rośliny żeńskiej i męskiej, bez żadnej modyfikacji, z podziałem płci zbliżonym do 50/50.
- Feminizowane – produkowane tak, by niemal wszystkie nasiona (nawet 99,9%) niosły cechy rośliny żeńskiej.
- Autoflowering (automaty) – genetyka z udziałem Cannabis ruderalis, u której przechodzenie między fazami cyklu zależy od wieku rośliny, a nie od zmiany długości dnia; w praktyce prawie zawsze są to też nasiona feminizowane.
To rozróżnienie tłumaczymy szerzej w artykule jak wybrać nasiona konopi – tutaj zostajemy przy samej definicji z karty produktu.
Czas kwitnienia – co właściwie liczy ta liczba
Czas kwitnienia (flowering time) opisuje, ile czasu zajmuje roślinie wytworzenie kwiatostanu po wejściu w tę fazę cyklu – dla odmian fotoperiodycznych liczy się go od momentu zmiany cyklu światła, nie od momentu wysiania. Typowe zakresy podawane na kartach: odmiany indica-dominant około 7-8 tygodni, sativa-dominant 8-9 i więcej tygodni, a automaty – licząc cały cykl od początku do zbioru – zwykle około 9-10 tygodni, bo ich faza wzrostu jest genetycznie ograniczona.
Przy czytaniu karty warto pamiętać o dwóch pułapkach. Pierwsza: część kart liczy czas kwitnienia od pierwszych widocznych oznak kwiatów, nie od zmiany cyklu światła, co w praktyce wydłuża realny czas o 2-3 tygodnie względem deklaracji. Druga: żadna karta nie wlicza suszenia i kuracji kwiatostanu, czyli kolejnych 2-3 tygodni poza samym kwitnieniem. Ta liczba to parametr porównawczy między odmianami, nie pełny harmonogram.
Plon (yield) – wartość optymistyczna, nie typowa
Jednostki plonu różnią się zależnie od warunków: indoor podaje się w gramach na metr kwadratowy powierzchni uprawowej, outdoor – w gramach na roślinę, bo liczba roślin na metrze jest zmienna. Istotniejsze jest jednak to, skąd te liczby pochodzą – zwykle z wyników uzyskanych w warunkach bliskich optymalnym, przez doświadczonych hodowców testujących odmianę, nie ze statystycznej średniej.
Dlatego sformułowanie „up to X g” na karcie oznacza najlepszy odnotowany wynik, a nie typowy. W praktyce przy warunkach daleko od optymalnych realny wynik bywa niższy nawet o jedną trzecią do połowy wartości z karty. To parametr do porównywania potencjału odmian między sobą, nie prognoza konkretnego efektu.
Wysokość rośliny
Wysokość na karcie podaje się jako zakres w centymetrach, zwykle osobno dla uprawy w pomieszczeniu i na zewnątrz – przykładowo automaty 40-160 cm, odmiany fotoperiodyczne 60-300 cm, zależnie od odmiany i warunków. Przy wyborze nasion do kolekcji ten parametr działa jako wskazówka informacyjna: szeroki zakres sugeruje odmianę silnie reagującą na dostępną przestrzeń, a wąski – odmianę, która rośnie względnie niezależnie od warunków.
Genetyka i linia: indica/sativa, landrace, F1, S1
Procentowy udział indica/sativa na karcie to deklarowane pochodzenie odmiany, nie wynik badania DNA. Badanie Sawler i wsp. (PLOS ONE, 2015), analizujące 124 próbki pod kątem struktury genetycznej, wykazało tylko umiarkowaną korelację między rzeczywistym profilem genetycznym a nazwą odmiany odnoszącą się do indica czy sativa. Oznaczenia te warto więc traktować jako kategorię marketingowo-historyczną, a nie certyfikat.
Pozostałe oznaczenia na kartach odnoszą się do sposobu wyprodukowania nasion:
- Landrace – odmiana endemiczna dla danego regionu, rozwijana bez krzyżowania z innymi odmianami, stąd wysoka jednorodność genetyczna.
- F1 – pierwsze pokolenie z krzyżówki dwóch odmian rodzicielskich, zwykle jednorodne, przy stabilnych rodzicach korzystające z efektu tzw. hybrid vigor.
- S1 (selfed) – pokolenie z samozapylenia jednej rośliny żeńskiej, genetycznie bliższe pierwotnemu rodzicowi, dające nasiona feminizowane.
CBD:THC ratio i stabilność genetyczna
Niektóre karty dodają jeszcze stosunek CBD do THC, na przykład „1:1″ czy „8:1″ – to opis profilu kannabinoidowego odmiany, a nie instrukcja dotycząca dawkowania czy sposobu użycia. Spotyka się też pojęcie stabilności genetycznej linii: określa ono, jak przewidywalnie nasiona danej odmiany powtarzają cechy rodzica w kolejnych pokoleniach. Przy dobrze ustabilizowanej linii duża większość roślin wyrasta z podobnym zestawem cech – to parametr jakości samej genetyki, nie uprawy.
Warto na koniec przypomnieć, że w Polsce uprawa konopi innych niż włókniste jest zakazana na mocy art. 63 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii z 29 lipca 2005 r. – przepis ten dotyczy samej uprawy, a nie posiadania czy kolekcjonowania nasion jako przedmiotu. Więcej na ten temat piszemy w artykule nasiona konopi w Polsce – co jest legalne, a co nie.
Źródła
- Lighthouse Genetics, opis parametrów na kartach nasion: https://lighthousegenetics.com/cannabis-seed-descriptions/
- Jikomes N., Zoorob M., „The Cannabinoid Content of Legal Cannabis in Washington State Varies Systematically Across Testing Facilities and Popular Consumer Products”, Scientific Reports 8:4519 (2018), DOI 10.1038/s41598-018-22755-2: https://www.nature.com/articles/s41598-018-22755-2
- Schwabe A.L. i wsp., „Uncomfortably high: Testing reveals inflated THC potency on retail Cannabis labels”, PLOS ONE 18(4):e0282396 (2023), DOI 10.1371/journal.pone.0282396: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371%2Fjournal.pone.0282396
- Royal Queen Seeds, nasiona regularne vs feminizowane vs automaty: https://www.royalqueenseeds.com/us/content/202-regular-vs-feminized-vs-autoflowering-cannabis-seeds
- Wikipedia, Autoflowering cannabis: https://en.wikipedia.org/wiki/Autoflowering_cannabis
- Leafly, definicja czasu kwitnienia: https://www.leafly.com/learn/cannabis-glossary/flowering-time
- CannaConnection, analiza deklarowanych plonów nasion: https://www.cannaconnection.com/blog/18557-possible-to-achieve-such-high-yields-as-advertised-with-seeds
- Royal Queen Seeds, wysokość roślin konopi: https://www.royalqueenseeds.com/blog-how-tall-do-weed-plants-grow-n1640
- Sawler J. i wsp., „The Genetic Structure of Marijuana and Hemp”, PLOS ONE 10(8):e0133292 (2015), DOI 10.1371/journal.pone.0133292: https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371%2Fjournal.pone.0133292
- Alchimia, podstawowa nomenklatura genetyki konopi: https://www.alchimiaweb.com/blogen/basic-nomenclature-cannabis-genetics/
- DocMJ, przewodnik po stosunkach CBD:THC: https://docmj.com/the-ultimate-guide-to-understanding-thc-cbd-ratios/
- KushMaster Seed, stabilność genetyczna nasion konopi: https://www.kushmasterseed.com/post/exploring-genetic-stability-in-cannabis-seeds
- Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii z 29.07.2005 r., art. 63: https://lexlege.pl/ustawa-o-przeciwdzialaniu-narkomanii/art-63/
Dodaj komentarz